GERONTOLOJİK BAKIŞ

Evde Bakım Yardımı 13.878 TL’ye yükseldi

PROF. DR. Phil. Habil. İSMAİL TUFAN

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, engelli vatandaşların aile yanında desteklenmesi amacıyla sürdürülen “Evde Bakım Yardımı” programında 2026 yılı için yeni rakamları duyurdu. Bakan Mahinur Özdemir Aktaş, yapılan artışla birlikte ödemelerin 13.878 TL seviyesine ulaştığını açıkladı.

Bakan Göktaş yaptığı yazılı açıklamada, 2006 yılında başlatılan bu modelin temel amacının engelli bireylerin sosyal çevresinden kopmadan, ailesiyle birlikte yaşamasını sağlamak olduğunu vurguladı. Göktaş, “Bu yardım ile engellilerin yaşadığı ortamdan ayrılmadan, ailesi veya yakınlarıyla birlikte yaşayarak, aile birliğinin korunmasına ve güçlenmesine destek oluyoruz” ifadelerini kullandı.

Bakanlık verilerine göre aile odaklı bakım hizmetleri kapsamında geçtiğimiz yıl (2025) toplam 67,7 milyar lira Evde Bakım yardımı ödemesi gerçekleştirildi. Şu an itibarıyla Türkiye genelinde yaklaşık 516.000 vatandaş bu yardımdan faydalanıyor.

Sosyal yardım kalemlerinde memur maaş katsayısına endeksli olarak yapılan artışlar, evde bakım maaşlarına şu şekilde yansıdı:

2025 (Temmuz): 11.702 TL
2026 (Ocak): 13.878 TL

Bakan Göktaş, yeni dönem ödemelerinin hak sahiplerinin hesaplarına yatırılmaya başlandığını belirterek, sosyal hizmet modellerinin “Türkiye Yüzyılı” vizyonuyla güçlenerek devam edeceğini kaydetti. Vatandaşlar ödeme durumlarını e-Devlet kapısı üzerinden sorgulayabiliyor.

2026 yılı itibarıyla Evde Bakım Yardımından faydalanabilmek için temel kriterler ve başvuru süreci şu şekildedir:

1. Gelir Kriteri: Evde bakım yardımı alabilmek için hane içinde kişi başına düşen aylık net gelirin, asgari ücretin 2/3’ünden az alması gerekmektedir. 2026 Gelir Sınırı: Hane içinde kişi başına düşen aylık gelir sınırı yaklaşık 18.716 TL olarak uygulanmaktadır. Öğrenim kredisi, doğum yardımı ve staj ücretleri hane gelirine dâhil edilmemektedir.

2. Sağlık Rapor Şartı: Yardımdan yararlanacak engelli bireyin tam teşekküllü bir hastaneden alınmış, “Ağır Engelli” olduğunu belirten veya çocuklar için “Çok İleri Düzeyde Özel gereksinimi vardır” (ÖGV) ibaresini içeren geçerli bir sağlık kurulu raporuna sahip olması zorunludur.

3. Bakım İhtiyacı: Engelli bireyin, günlük yaşam aktivitelerini (yeme-içme, giyinme, temizlik vb.) başkasının yardımı olmadan yerine getiremeyecek durumda olması gerekmektedir.

4. Başvuru Süreci ve Gerekli Belgeler: Başvurular, engelli bireyin ikamet ettiği yerdeki Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne veya Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüklerine yapılmaktadır.

Demografik yaşlanma süreci, Türkiye’de bakım yardımı alan vatandaş sayısını doğrudan ve güçlü bir şekilde arttıracak bir faktördür. Mevcut veriler ve projeksiyonlar ışığında geleceğe dair temel öngörüler şunlardır:

Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfusun toplam nüfus içindeki payı 2024’te %10,6 iken, bu oranın 2025’de %12,9 - %13,5 ve 2050 yılında %25’e ulaşacağı öngörülmektedir. Şu an yaklaşık 516.000 olan evde bakım yardımı alan kişi sayısının, yaşlı bağımlılık oranındaki artışa paralel olarak önümüzdeki 10 yıl içinde %20-30 oranında artması beklenmektedir.

Güncel verilere göre, evde bakım sisteminden yararlananların yaklaşık 140.000’nini (%27) yaşlılar oluşturmaktadır. Nüfus yaşlandıkça bu yardım kalemindeki “Yaşlı Payı” baskın hale gelecektir.

Artan mali yükü yönetebilmek amacıyla devletin yeni bir modele geçiş yapması beklenmektedir. Cumhurbaşkanlığı 2026 Programı’nda yer alan “Yaşlılık Dönemi Bakım Sigortası” ile bakım hizmetlerinin sadece sosyal yardım odaklı değil, sigorta tabanlı bir yapıya dönüştürülmesi planlanmaktadır.

Böyle düşünüyor Gerontoloji, bizden söylemesi...