Nutuk 100 Yaşında: Bir Milletin Bağımsızlık Hafızası Geleceğe Taşınıyor

Atatürk Araştırma Merkezi, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 1927 yılında okuduğu tarihî Nutuk'un 100. yılı dolayısıyla 20 Ekim 2026 – 20 Ekim 2027 dönemini “Nutuk Yılı” ilan etti. Cumhuriyet'in kuruluş mücadelesini gelecek nesillere aktarmayı amaçlayan kapsamlı program kapsamında Nutuk'un farklı dillerde özel baskıları, görme engelliler için Braille alfabesiyle hazırlanan versiyonu, akademik yayınlar, konferanslar ve dijital projeler hayata geçiriliyor.

ANTALYA BUGÜN | Tahsin Babat

BİR ASIRLIK ESER, BİR MİLLETİN TARİHSEL HAFIZASI

Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün 15-20 Ekim 1927 tarihlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nin İkinci Büyük Kongresi'nde okuduğu Nutuk, 100. yılına yaklaşırken kapsamlı bir kültür ve tarih programıyla yeniden gündeme taşınıyor.

Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığı, 20 Ekim 2026 ile 20 Ekim 2027 arasındaki bir yıllık dönemi “Nutuk Yılı” olarak ilan ederek tarihî eserin daha geniş kitlelere ulaştırılması amacıyla çalışmalar başlattı.

Millî Mücadele'nin başlangıcından Cumhuriyet'in kuruluşuna ve Cumhuriyet'in ilk yıllarına uzanan tarihsel süreci belgelerle ortaya koyan Nutuk, yalnızca geçmişte yaşanan olayların anlatımı değil; bağımsızlık, millî egemenlik ve Cumhuriyet düşüncesinin tarihsel temellerini anlamak bakımından da temel kaynaklardan biri olma özelliğini taşıyor.

NUTUK KÜLLİYATI DÜNYAYA AÇILIYOR

Nutuk Yılı faaliyetlerinin ilk önemli adımı, 19 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen Nutuk Külliyatı Projesi tanıtım programıyla atıldı.

Cumhurbaşkanlığı Yatırım Programı kapsamında yürütülen projenin tanıtımı, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un katılımıyla gerçekleştirildi.

Programda Nutuk'un Almanca, Fransızca, İngilizce, Kazakça, Rusça, Urduca, Farsça ve Türkmence özel baskıları tanıtıldı.

Bunun yanı sıra farklı okuyucu kitlelerine hitap eden dört önemli çalışma da kamuoyuna sunuldu:

• Bugünkü Dille Nutuk
• Özgün Dille Nutuk
• Gençler İçin Nutuk
• Vesikalar

Farklı dillerde hazırlanan yayınlarla Nutuk'un yalnızca Türkiye'deki okuyuculara değil, uluslararası kamuoyuna ve araştırmacılara da daha geniş ölçekte ulaştırılması hedefleniyor.

Bu çalışmalar, Cumhuriyet'in kuruluş sürecinin doğrudan tarihsel kaynaklar üzerinden incelenmesine katkı sağlayabilecek önemli bir kültürel girişim niteliği taşıyor.

GÖRME ENGELLİLER İÇİN BRAILLE ALFABESİYLE NUTUK

Projenin dikkat çeken çalışmalarından biri de Nutuk'un Braille alfabesiyle hazırlanması oldu.

Görme engelli bireylerin tarihî esere erişimini kolaylaştırmayı amaçlayan bu çalışma, kültürel mirasın toplumun bütün kesimleriyle buluşturulması bakımından ayrı bir önem taşıyor.

Çünkü tarihsel bilgiye erişim, yalnızca bir kültür meselesi değil; aynı zamanda eğitimde fırsat eşitliği ve bilgiye erişilebilirlik açısından da değerlendirilmesi gereken temel bir konu.

TÜRKİYE'NİN FARKLI ŞEHİRLERİNDE 10 KONFERANS

Nutuk Yılı kapsamında akademik ve kültürel etkinlikler de düzenlenecek.

Atatürk Araştırma Merkezi'nin açıkladığı programa göre Ankara'da beş, Anadolu'nun farklı şehirlerinde beş olmak üzere toplam 10 Nutuk Konferansı gerçekleştirilecek.

Konferanslarda Nutuk'un tarihsel arka planının, Cumhuriyet'in kuruluş felsefesinin ve eserin düşünsel mirasının farklı yönleriyle ele alınması amaçlanıyor.

ANITKABİR'DEN SELANİK'E UZANAN TARİHSEL YOLCULUK

Nutuk Yılı etkinlikleri yalnızca kitap ve konferanslarla sınırlı kalmayacak.

Program kapsamında iki önemli serginin de açılması planlanıyor:

Anıtkabir Mimari Projesi Sergisi

Selanik'ten Anıtkabir'e Bir Milletin Hikâyesi

Sergilerin, Atatürk'ün yaşamını ve Cumhuriyet'in kuruluş sürecini tarihsel ve kültürel yönleriyle ziyaretçilere aktarması hedefleniyor.

Ayrıca altı ciltten oluşan Atatürk İlkeleri Kitap Serisi de okuyucularla buluşturulacak.

NUTUK DİJİTAL DÜNYAYA TAŞINIYOR

Projenin bir başka önemli boyutunu dijital erişim oluşturuyor.

Atatürk Araştırma Merkezi, Nutuk'a ilişkin içeriklerin geniş kitlelere ulaştırılması amacıyla özel bir internet platformunu erişime açtı.

Bunun yanı sıra Nutuk mobil uygulamasının geliştirilmesi ve Metaverse Sergisi aracılığıyla sanal müze deneyiminin hayata geçirilmesi planlanıyor.

Dijital teknolojilerin kullanılmasıyla özellikle genç kuşakların Nutuk'a ve Cumhuriyet tarihine farklı araçlarla erişebilmesi amaçlanıyor.

AKADEMİK ÇALIŞMALARLA TARİHSEL MİRAS GÜÇLENDİRİLECEK

Nutuk Yılı kapsamında “100. Yılında Atatürk'ün Nutuk'u” başlıklı akademik bir eser de hazırlanacak.

Bu çalışmanın Nutuk'un tarihsel, siyasal ve düşünsel boyutlarının bilimsel yöntemlerle değerlendirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.

Tarihsel belgelerin incelenmesi, olayların kendi döneminin koşulları içerisinde değerlendirilmesi ve farklı kaynaklarla karşılaştırılması, Cumhuriyet tarihinin bilimsel temeller üzerinde anlaşılması açısından önem taşıyor.

ATATÜRK ARAŞTIRMA MERKEZİNDEN GELECEK KUŞAKLARA MESAJ

Atatürk Araştırma Merkezi Başkanı Ahmet Kılınç, Nutuk Yılı faaliyetlerinin başladığını duyurduğu açıklamasında, Nutuk'un yalnızca geçmişi anlatan bir eser olmadığını vurguladı.

Kılınç, Millî Mücadele'nin ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş sürecinin anlaşılması bakımından Nutuk'un taşıdığı tarihsel öneme dikkat çekerek bu mirasın özellikle gençlerle buluşturulmasının amaçlandığını belirtti.

Merkezin açıklamasında, Nutuk'un Cumhuriyet'in kuruluş felsefesini ve bağımsızlık iradesini gelecek nesillere aktaran temel kaynaklardan biri olduğu ifade edildi.

NUTUK'U ANLAMAK, CUMHURİYET'İN HANGİ KOŞULLARDA KURULDUĞUNU ANLAMAKTIR

Nutuk'un 100. yılı, yalnızca tarihî bir eserin yayımlanışını veya okunmasını anmak açısından değil, Cumhuriyet'in kuruluşuna uzanan süreci yeniden değerlendirmek bakımından da önemli bir fırsat sunuyor.

Atatürk'ün Millî Mücadele yıllarına ilişkin anlatımı, dönemin belgeleriyle birlikte ele alındığında bağımsızlık mücadelesinin hangi siyasal, askerî ve toplumsal koşullar altında yürütüldüğünü anlamaya yardımcı oluyor.

Nutuk, aynı zamanda Cumhuriyet'in kuruluş sürecine ilişkin tarihsel tartışmaların ve akademik araştırmaların başlıca kaynakları arasında yer alıyor.

Bu nedenle eserin gelecek kuşaklara aktarılması kadar, tarihsel bağlamı içerisinde okunması, belgelerle değerlendirilmesi ve eleştirel tarih yöntemleriyle incelenmesi de önem taşıyor.

Bir asır önce dile getirilen bağımsızlık ve millî egemenlik düşüncesinin bugün de tartışılması, anlaşılması ve gelecek kuşaklara aktarılması, tarihsel hafızanın canlı tutulmasına katkı sağlayacaktır.

Nutuk'un 100. yılı dolayısıyla başlatılan çalışmalar, bu tarihsel mirasın yalnızca anılmasını değil, okunmasını, araştırılmasını ve anlaşılmasını da sağlayabildiği ölçüde kalıcı bir değer kazanacaktır.

Çünkü bir milletin tarihini bilmesi, yalnızca geçmişini hatırlaması değil; geleceğini hangi değerler üzerine kuracağını da düşünmesidir.

ANTALYA BUGÜN | Tahsin Babat