Genellikle sağ kesim tarafından dile getirilen bu sözcük son zamanlarda çok kullanılır oldu. Geçen gün Bilal Erdoğan da; her halde yeni fark ettiği için. Ak parti için “Yerli ve milli” bir nesil yetiştirmeliyiz diye bir laf etti. Bende bu cümlenin ne anlama geldiğini ve gerçekten buna ihtiyacımız var mı diye araştırmak istedim.
Eşyalar, huylar, alışkanlıklar kısaca bize ait olan her şey yerli sayılabilir. Milli ise ülkenin sevilmesi, ona faydalı olamaya çalışılması gibi anlamlara gelebilir.
Psikolog İdil Sevil, “Türkün aklı nasıl çalışır?” adlı kitabında mirasımızdan süzülen değerlerin bu günümüze nasıl yansıdığını bilimsel bir bakış açısıyla; öreklerle, ele alıyor. Yazar özetle şu düşüncelerini aktarıyor:
- Orta Asya’da göçebe olarak yaşayan Türkler devamlı Çinlilerle hücum edip savaşmak mecburiyetinde kalmışlardır.
- Anadolu’ya yerleşen Türkler bu sefer de güzel yurtlarını savunmak için çarpışmışlardır.
Bu yaşam tarzı Türklerin ana karakterinin “Savaşçı” olmasını sağlamıştır.
- Göçebelik de Türklerin karakteri etkilemiştir. “Toplulukçu” olmamızın sebebi budur. Gurubuyla uyum ve sıkı bağlar, guruptan olmayana karşı şüphe ve temkin bunun sonucudur. Bu anlayış, karşımızdakini alt etmeye yönelik savaşçı kodlarımızla birleşerek “Dünyada Türk’ün Türk’ ten başka dostu yoktur” ifadesine yansımıştır.
- Lidere itaat ederiz, pratik, hızlı ve korumacıyızdır.
İletişimin çok gelişmesiyle dünyanın küçülmesi ve her kesin her şeye ulaşabilmesi ile Türklerin de göçebe alışkanlıklarından vaz geçmesi gerektiğine inanıyorum. Ok atıp ata binmekle yerli, kurt işareti yapıp ulumakla da milliyetçi olamayız. Evrensel değerlere ulaşmamız, aklı ve bilimi ön plana almamız gerekiyor. Diğer ülkelerle rekabet edebilmemiz için çalışkan, yaratıcı ve araştırıcı olmamız gerekiyor. “Yerliliğin” artık müzelerde kaldığını unutmayalım. Ülkene hiçbir bir katkıda bulunmadan sadece lafla milliyetçi olunamayacağı da bilmemiz gerekir.
Kısaca söylemek gerekirse: “Yerli ve milli” insan yetiştirmek yerine “Akıllı, düşünen, yaratan, ülkesine katkıda bulunan, evrensel değerleri kavramış” bir gençlik yetiştirmeyi amaçlamamız gerekir.