ANKARA'DAN

Venezuela’nın Yaşadığı Sebep mi Sonuç mu -1

Öyle bir döneme girdik ki, sebebi eğitim sisteminin bozulması mı, yoksa insanların ahlak ve etik değerlerinin yitirilmesi mi, anlamadım gitti.

Yılın ilk günleri, bir Amerikan operasyonu ile uyandı Dünya. ABD Başkanı Trump, Venezuela Devlet Başkanını ülkesinden bir baskın ile kaçırdı.

Anlatması ne kadar da kolay ve basit, değil mi?

Peki bu noktaya nasıl gelinir ki!..

Venezuela bir devlet değil midir?

Devletlerin en önemli özelliği nedir. Yanıt basit, devletin üç önemli unsuru/ özelliği vardır:

İlki bir “Millet”inin, sonra “ülke” denilen bir toprak bütünlüğünün, en sonunda da tüm dünyaya karşı “egemenlik” koşulunun olması gerekmektedir.

Konumuz Venezuela olduğuna göre, Venezuela ne zaman "devlet" olmuştur sorusu ile başlasak mı!...

Devlet olmanın ilk koşulu millet olduğuna göre, o halde "venezuelalılar" kimdir?

Ne yazık ki Amerika kıtasının kuzeyinde de, güneyinde de bizim bildiğimiz etnik kökene dayanan devletler yoktur.

Afrika'dan yola çıkan ilk insan nesli Asya ve Avrupa üzerinden tüm dünyaya yayılırken, MÖ 14.000'lerde de Amerika kıtasının Güneyine ulaşır ve zamanla da kendi uygarlıklarını oluştururlar.

Dünyanın yaşadığı buzul çağları da, insanlığın göç yollarında önemli bir noktadır. Amerika kıtası denilen kara parçasında yaşayan ilk insanların da, bu dönemlerde kıtalar arası göç ettikleri sanılmaktadır.

Avcı toplayıcı toplumdan, tarım toplumuna geçip, yerleşik bir yaşam sürmeye başlayan insanlık, zamanla yaşadığı yerlerdeki kaynakların azalması, yetmemesi sebebiyle yeni arayışlara girmiştir.

MÖ 4.000'lerde yapılan deniz taşıtları ile ilk deniz seferleri Mısır, Fenike, Minos ve Mykene uygarlıklarınca başlar. Bu dönemlerde yapılan ahşap tekneler ile nehirlerde ve kıyı şeritlerinde deniz ticareti başlamıştır.

MS 1.500'lerde özellikle Portekiz ve İspanyollar yaptıkları gemiler ile daha uzun ticari yollara çıkmışlardır. Bunlardan birisi olan Amerigo Vespucci de, o yıllar Avrupalılar tarafından bilinmeyen yeni bir kara parçası ile karşılaşır ve buna da " Yeni Dünya " (Mundus Novus) adını verdiği, daha sonra da haritacı Martin Waldseemüller'in 1.507'de Vespucci'nin bu başarılarını takdir etmek için, bu yeni kıtaya Latince adıyla "Amerika" adını versiyle de yeni kıta böyle anılmaya başlanmıştır.

Aynı dönemlerde yaşayan Kristof Kolomb ise, bu kıtada (Amerika) yaşayan insanları ve yarattıkları uygarlıkları (Olmek, Toltek, Teotihuacan, Zapotek, Mixtec, Aztek, Maya-Orta Amerika ve İnka, Moche, Chibcha, Cañaris-And Dağları) dünyaya tanıtmıştır.

İnsanlık tarihi, etnik kökenlerden ziyade, yaratılan uygarlık ve medeniyetler ile varlıklarını sürdürmüşlerdir.

İnka, Maya ve Aztek uygarlıkları, kıtaya adlarını yazdırmışlar ve bugün buralarda yaşayan birçok milletin de kökeni olmuşlardır.

1.800'lü yıllarda, özellikle Avrupa kıtasından Amerika kıtasına önemli göçler yaşanmıştır.

Gelelim VENEZUELA'YA.

Genel olarak adı Venezuela olarak bilinse de, resmi olarak BOLİVARCI VENEZUELA CUMHURİYETİ olarak anılır; kuzeyinde Karayip Denizi, doğusunda Guyana, güneyinde Brezilya ve batısında Kolombiya vardır.

Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti, İspanya ve dönemin hakim güçlerinden bağımsızlığını 5 Temmuz 1811'de kazanmış, Simon Bolivar 1821'de Carabobo Savaşı'yla İspanyolları yenerek "Libertador" unvanıyla Gran Colombia'yı kurmuştur.

Doğal kaynakları zengin ülkeye, tarım alanlarında çalıştırılmak amacıyla Afrika'dan getirilen köleler, zamanla nüfusun üçte bir kadar olmuşlardır. Bolivar iktidara gelince ilk olarak köleliği kaldırır ve ülkede yaşayan herkes vatandaşlık hakkını tanımıştır.

Simon Bolivar'ın 1830'da ölümüyle, yeni kurulan Gran Colombia dağılır; Venezuela, Ekvador ve Kolombiya olarak üç ayrı devlet ortaya çıkar.

Ülkemizde yaşayanların da, bundan sonraki sürece bir kez daha dikkaatli bir gözle bakmaları gerekmektedir.

Bolivar'ın ölümünden sonra, yeni bir devlet kurulur ve bağımsızlık elde edilir ve Caudillo (bölgenin yönetimine gelen karizmatik askeri liderler) dönemi başlar; Jose Antonio Paez, ilk başkan olur ve 1835-1847 arası Liberal Oligarşik bir yönetim kurar.

Ülke, 1859-1863 arasında 100 binden fazla insan öldüğü, 1 milyonluk nüfusuyla kan gölüne döner ve Federal bir Savaş yaşar.

Bu kez 1899'da Cipriano Castro darbe yapar, 9 yıl sonra da 1908'de, Juan Vicente Gomez karşı darbeyle ile onu devirir ve 27 yıl hüküm sürdürür.

(Devamı var)

Yayın Tarihi
06.01.2026
Bu makale 74 kişi tarafından okunmuştur.
Bu Haber İçin Yorum Yapın
NOT: E-Mail adresiniz web sitemiz üzerinde yayınlanmayacaktır.
CAPTCHA Image
Bu makaleye ilk yorumu yazan siz olun.

Yazara Ait Diğer Makaleler

Çerez Kullanımı

Kullandığımız çerezler hakkında bilgi almak ve haklarınızı öğrenmek için Çerez Politikamıza bakabilirsiniz.

Daha Fazla

Arama Yap!