Son zamanlarda dünyada yaşanan gelişmeleri dikkatle takip ediyor musunuz?
Siber saldırılar, enerji güvenliği endişeleri, kritik altyapılardaki aksaklıklar, askerî gerilimler ve art arda açıklanan sivil savunma tedbirleri…
Neler oluyor?
Avrupa Birliği, vatandaşların olası krizlerin ilk 72 saatinde temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek şekilde hazırlıklı olmalarını öneriyor.
Üstelik bu tavsiye yalnızca savaş ihtimaline dayanmıyor. Doğal afetlerden siber saldırılara, enerji kesintilerinden jeopolitik krizlere kadar geniş bir risk yelpazesini kapsıyor.
13 Kasım'da ABD genelinde hava trafiğini etkileyen ciddi teknik aksaklık ise modern toplumların kritik altyapılara ne ölçüde bağımlı olduğunu bir kez daha gösterdi.
Yetkililer olayın haberleşme ve radar sistemlerini etkileyen teknik sorunlardan kaynaklandığını açıkladı. Dolayısıyla bunu kanıtlanmış bir siber saldırı olarak değerlendirmek doğru değil.
Ancak şu soruyu sormak gerekiyor:
Dünyanın en gelişmiş teknolojilerine sahip ülkelerinde bile kritik sistemler aksayabiliyorsa, daha büyük ve eş zamanlı krizlerde neler yaşanabilir?
Artık bir ülkenin güvenliğini tehdit eden unsurlar yalnızca sınırlarında ortaya çıkmıyor.
Elektrik şebekeleri, bankacılık sistemleri, hastaneler, haberleşme ağları ve ulaşım altyapıları da millî güvenliğin temel unsurları arasında.
Üstelik bu sistemlerin birindeki ciddi aksaklık, diğerlerini de etkileyebiliyor.
İşte bu nedenle devletlerin kriz hazırlıklarını artırması anlaşılabilir bir güvenlik politikasıdır.
Fakat hazırlık yapmakla yaklaşan bir felaketi önceden bilmek aynı şey değildir.
Asıl mesele, devletlerin ne bildiği yönündeki spekülasyonlar değil; vatandaşların ve kurumların hangi risklere karşı ne ölçüde hazır olduğudur.
Ülkemizde hazırlıklar ne durumda?
Elektrik, internet, bankacılık ve haberleşme hizmetlerinin uzun süre kesintiye uğradığı bir senaryoda kamu kurumlarımız, yerel yönetimlerimiz ve vatandaşlarımız ne kadar hazırlıklı?
Kritik altyapılarımızın süreklilik planları yeterince sınanıyor mu?
Toplumun acil durum bilinci ne düzeyde?
Çünkü millî güvenlik yalnızca sınırları korumak değildir. Hastanelerin çalışmasını, haberleşmenin sürmesini, enerji arzının devamını ve vatandaşların temel ihtiyaçlara ulaşabilmesini de güvence altına almaktır.
Dünya krizlere karşı hazırlıklarını güçlendiriyor. Bizim de korkuya değil, bilgiye; söylentiye değil, hazırlığa ihtiyacımız var.
Ve son bir soru:
Avrupa vatandaşlarına 72 saatlik hazırlık önerirken, biz 72 saatlik bir kesintiye ne kadar hazırız?
VATANDAŞALARIMIZA KÜÇÜK BİR HATIRLATMA: PANİK DEĞİL, TEDBİR!
Olası bir afet, uzun süreli elektrik kesintisi veya haberleşme sorunu karşısında herkesin imkânları ölçüsünde alabileceği basit önlemler var.
72 saatlik küçük bir hazırlık, zor bir günde büyük fark yaratabilir.
-
Su ve gıda: Kişi başına günlük yaklaşık 3 litre içme ve temel kullanım suyu, üç günlük bozulmayan gıda ve konserve açacağı bulundurun.
-
Işık ve haberleşme: El feneri, yedek pil, dolu taşınabilir şarj cihazı ve mümkünse pilli radyo hazırlayın.
-
Sağlık: İlk yardım çantası, düzenli kullanılan ilaçlar ve kişisel hijyen malzemelerini hazır tutun.
-
Belgeler ve nakit: Kimlik ve önemli belgelerin güvenli kopyalarını, küçük miktarda nakit parayı erişilebilir bir yerde saklayın.
-
Aile iletişim planı: Telefonların çalışmadığı durumlar için aile bireyleriyle bir buluşma noktası ve alternatif iletişim yöntemi belirleyin.
-
Dijital güvenlik: Önemli verilerin çevrim dışı yedeğini alın, güçlü parolalar ve çok faktörlü kimlik doğrulama kullanın.
-
Özel ihtiyaçlar: Bebeklerin, yaşlıların, engelli bireylerin ve evcil hayvanların ihtiyaçlarını ayrıca planlayın.
Bütün bunlar için pahalı ekipmanlara veya büyük harcamalara gerek yok. Hazırlıkları imkânlarınız ölçüsünde, zaman içinde tamamlayabilirsiniz.
Unutmayalım: Her kesinti bir saldırı, her olağanüstü gelişme bir savaş habercisi değildir. Ancak afetlere ve beklenmedik krizlere hazırlıklı olmak da gereksiz bir endişe değil, hayatın bir gerçeğidir.
Korkuyla yaşamak zorunda değiliz. Ama tedbirsiz yaşamak zorunda da değiliz.