COP31'de Dr. Yıldız Tuğba Kara'dan insan odaklı iklim mesajı: Gerçek dayanıklılığın ölçüsü insanın yaşam kalitesi

Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında konuşan Society 5.0 Institute Kurucusu Dr. Yıldız Tuğba Kara, iklim değişikliğiyle mücadelede yalnızca karbon emisyonlarının azaltılmasına, teknolojik gelişmelere ve altyapı yatırımlarına odaklanmanın yeterli olmadığını vurguladı.

ANTALYA BUGÜN – ÖZEL HABER- Tahsin Babat

Japonya'nın insan odaklı dijital dönüşüm vizyonundan hareketle Habitat İnovasyonu yaklaşımını ele alan Kara, iklim politikalarının başarısının insanların sağlığı, ekonomik erişilebilirlik, toplumsal refah ve yaşam kalitesiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.

Antalya'da iklim politikalarına insan odaklı yaklaşım

Antalya'nın ev sahipliği yaptığı COP31'in Yeşil Bölge (Green Zone) programında, 9 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilen “İklim Değişikliği, Dirençli Altyapı ve İnsani Gelişme” başlıklı oturumda, iklim krizinin çevresel etkilerinin yanı sıra ekonomik, teknolojik ve toplumsal boyutları da ele alındı.

COP31'de disiplinlerarası buluşma: Akademisyenler iklim dayanıklılığını ele aldı

Antalya'da 9 Kasım 2026 tarihinde gerçekleştirilen “İklim Değişikliği, Dirençli Altyapı ve İnsani Gelişme” başlıklı oturum, farklı uzmanlık alanlarından katılımcıları bir araya getirdi.

Society 5.0 Institute Kurucusu Dr. Yıldız Tuğba Kara'nın yanı sıra Prof. Atilla Şenaylı ve Dr. İlhama Jafarlı da etkinliğin duyurulan konuşmacıları arasında yer aldı.

İklim değişikliğinin insan sağlığı, altyapı sistemleri ve toplumsal gelişme üzerindeki etkilerinin disiplinlerarası bir yaklaşımla ele alındığı oturumda, farklı bilimsel bakış açılarının bir araya gelmesi dikkat çekti.

Etkinlikten paylaşılan fotoğraflarda katılımcıların birlikte yer aldığı panelin yanı sıra Dr. Kara'nın kürsüde gerçekleştirdiği sunum ve kendisine belge takdim edilen anlar da görüntülendi.

Dr. Kara, oturumdaki katkısında Japonya'nın Society 5.0 vizyonundan hareketle Habitat İnovasyonu yaklaşımını ele alarak iklim dayanıklılığının yalnızca teknik altyapı göstergeleriyle değil, insanların yaşam kalitesiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Oturumda konuşan Dr. Yıldız Tuğba Kara, iklim değişikliğinin yalnızca çevresel bir sorun olmadığını; toplumların örgütlenme biçimlerinden kaynakların dağılımına, altyapı tasarımından teknolojinin kullanımına kadar uzanan sistemsel bir dönüşüm meselesi olduğunu belirtti.

Kara'nın paylaştığı konuşma notlarında yer alan şu değerlendirme, sunumunun temel yaklaşımını ortaya koyuyor:

“İklim dayanıklılığı yalnızca ne kadar karbon azalttığımızla veya ne kadar altyapı inşa ettiğimizle değil, değişen iklim koşullarında insanların yaşam kalitesini ne ölçüde koruyup iyileştirebildiğimizle değerlendirilmelidir.”

Bu yaklaşım, iklim politikalarında teknik başarı göstergeleriyle insanların günlük yaşam koşulları arasındaki ilişkinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.

Japonya'nın Society 5.0 vizyonundan Habitat İnovasyonu'na

Kara'nın sunumunun ana odağını, Japonya'nın insan merkezli dijital dönüşüm vizyonu Society 5.0 ile bağlantılı Habitat İnovasyonu (Habitat Innovation) yaklaşımı oluşturdu.

Society 5.0, dijital teknolojilerin ve yenilikçi çözümlerin yalnızca ekonomik verimlilik için değil, toplumsal sorunların çözümü ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilmesi amacıyla kullanılmasını öngören bir yaklaşımı ifade ediyor.

Kara, Japon araştırmacılar Hideyuki Matsuoka ve Chiaki Hirai'nin Habitat İnovasyonu çalışmalarından hareketle, iklim değişikliğinin etkilerini anlamak ve toplumsal dayanıklılığı güçlendirmek için bütüncül bir bakış açısına ihtiyaç duyulduğunu vurguladı.

Bu çerçevede üç temel boyut öne çıkıyor:

Yapısal dönüşüm: Şehir planlaması, enerji piyasaları, yapı düzenlemeleri, kamu hizmetleri ve kurumların değişen koşullara uyum sağlayacak biçimde geliştirilmesi.

Teknolojik inovasyon: Enerji sistemlerinin, altyapıların ve kamusal hizmetlerin daha verimli, akıllı ve sürdürülebilir çalışmasını sağlayan yeniliklerin kullanılması.

Yaşam kalitesi: Gerçekleştirilen dönüşümün insanların sağlığına, güvenliğine, refahına ve günlük yaşamına sağladığı somut katkıların değerlendirilmesi.

Bu yaklaşımda teknoloji, kendi başına ulaşılması gereken bir hedef değil; daha sağlıklı, güvenli, kapsayıcı ve yaşanabilir toplumlar oluşturmanın aracı olarak görülüyor.

İklim tehlikesi ile toplumsal kırılganlık aynı şey değil

Kara'nın sunumunda üzerinde durduğu önemli ayrımlardan biri, iklim kaynaklı fiziksel tehlikeler ile bu tehlikelerin toplum üzerindeki sonuçlarının birbirinden farklı olmasıydı.

Habitat İnovasyonu çalışmalarında kullanılan yaklaşım, toplumsal sorunları ortaya çıkaran etkenlerle bu etkenlerin yol açtığı sorunları birbirinden ayırıyor.

Örneğin nüfusun yaşlanması tek başına toplumsal bir sorun olarak değerlendirilmiyor. İnsanların daha uzun yaşaması, sağlık ve yaşam koşullarındaki gelişmelerin önemli bir sonucu.

Ancak sağlık sistemleri, iş gücü piyasaları, altyapı ve kamu maliyesi değişen demografik koşullara uyum sağlayamadığında toplumsal sorunlar ortaya çıkabiliyor.

Kara, aynı düşüncenin iklim değişikliği açısından da geçerli olduğunu belirtti.

Aşırı sıcak hava dalgası fiziksel bir tehlike oluştururken, bunun büyük bir halk sağlığı krizine dönüşüp dönüşmeyeceği; konutların niteliğine, enerji maliyetlerine, sağlık hizmetlerine erişime, şehir planlamasına ve kamu kurumlarının müdahale kapasitesine bağlı olarak değişebiliyor.

Dolayısıyla aynı iklim olayı, farklı toplumsal koşullarda çok farklı insani sonuçlar doğurabiliyor.

Bu ayrım, iklim politikalarının yalnızca tehlikeleri öngörmeye değil, bu tehlikeleri önlenebilir insani kayıplara dönüştüren toplumsal koşulları iyileştirmeye de odaklanması gerektiğini gösteriyor.

Dayanıklı şehirler mi inşa ediyoruz, dayanıklı toplumlar mı?

Kara, iklim dayanıklılığının yalnızca altyapı sistemlerinin teknik performansıyla ölçülmesinin eksik bir değerlendirmeye yol açabileceğini somut bir örnek üzerinden ele aldı.

Aşırı sıcak hava dalgasına maruz kalan bir şehir düşünelim.

Elektrik şebekesi çalışmaya devam ediyor, yollar açık, hastaneler hizmet veriyor. Geleneksel mühendislik ölçütlerine göre şehrin altyapısı önemli ölçüde ayakta kalmış durumda.

Ancak aynı şehirde yaşayan yaşlı bir birey ekonomik imkânsızlıklar nedeniyle evini yeterince serinletemiyor. Başka bir vatandaş sağlık hizmetine ulaşamıyor. Bir çocuk aşırı sıcak bir evde uyumakta güçlük çekiyor.

Kara'nın konuşma notlarında bu örneğin ardından yönelttiği soru dikkat çekiyor:

“Bu şehir gerçekten dayanıklılık göstermiş midir?”

Kara, teknik açıdan bunun mümkün görülebileceğini ancak insani gelişme açısından dayanıklılığın eksik kaldığını savunuyor.

Bu değerlendirme, altyapının işlevini sürdürmesi ile insanların o altyapıdan güvenli ve erişilebilir biçimde yararlanabilmesi arasındaki farkı ortaya koyuyor.

Enerji tasarrufu yoksulluktan kaynaklanıyorsa bu başarı mıdır?

Sunumun dikkat çekici bölümlerinden biri de karbon emisyonlarının azaltılması ile insanların yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin nasıl değerlendirilmesi gerektiğiydi.

Kara, kişi başına karbon emisyonlarının; kullanılan enerjinin karbon yoğunluğu, ekonomik ve toplumsal faaliyetler için gereken enerji miktarı ve kişi başına faaliyet düzeyiyle ilişkili olduğunu anlattı.

Bu çerçevede emisyonları azaltmanın farklı yolları bulunuyor.

İnsanların hareketliliğini, faaliyetlerini ve temel hizmetlere erişimini azaltmak da enerji tüketimini düşürebilir. Ancak enerji arzını karbonsuzlaştırmak ve verimliliği artırmak, insanların mevcut imkânlarını koruyarak hatta geliştirerek emisyonların azaltılmasını sağlayabilir.

Bu iki yaklaşım benzer emisyon sonuçları doğursa bile insani gelişme açısından aynı anlama gelmiyor.

Kara, bu farkı iki hane üzerinden somutlaştırdı.

Birinci hanede enerji verimli bir soğutma sistemi sayesinde elektrik tüketimi azalıyor.

İkinci hanede ise aile, ekonomik imkânsızlıklar nedeniyle evini yeterince serinletemediği için daha az elektrik tüketiyor.

Her iki hanenin tüketim ve karbon verileri birbirine benzeyebilir. Ancak insanların yaşam koşulları ve sağlık üzerindeki sonuçları tamamen farklıdır.

Kara'nın çalışma notlarındaki şu ifade, bu ayrımı açık biçimde ortaya koyuyor:

“İnovasyonla sağlanan verimlilik, yoksunluk nedeniyle azalan tüketimle aynı şey değildir.”

Bu nedenle enerji verimliliği ve karbon azaltımı göstergelerinin sağlık, ekonomik erişilebilirlik ve yaşam kalitesiyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

İklim adaleti: Herkes aynı ölçüde korunabiliyor mu?

Kara'nın değerlendirmeleri, iklim değişikliğiyle mücadelede sosyal ve ekonomik eşitsizliklerin önemini de gündeme taşıyor.

İklim değişikliği küresel bir sorun olsa da etkileri toplumun bütün kesimleri tarafından aynı ölçüde hissedilmiyor.

Gelir düzeyi, yaş, sağlık durumu, barınma koşulları ve temel hizmetlere erişim, bireylerin iklim kaynaklı riskler karşısındaki kırılganlığını etkiliyor.

Aynı şehirde yaşayan iki kişinin aşırı sıcak hava dalgasından farklı biçimlerde etkilenmesi, iklim dayanıklılığının yalnızca mühendislik veya teknoloji meselesi olmadığını gösteriyor.

Bu nedenle iklim politikalarının başarı göstergeleri değerlendirilirken ekonomik erişilebilirlik ve toplumsal eşitsizliklerin de dikkate alınması gerekiyor.

Habitat İnovasyonu yaklaşımının insan odaklı yönü, teknolojik gelişmelerin sağladığı faydaların toplumun farklı kesimlerine nasıl yansıdığı sorusunu da gündeme getiriyor.

Dünya Sağlık Örgütü: Milyarlarca insan iklim riskleriyle karşı karşıya

Kara, iklim değişikliğinin insan sağlığı üzerindeki etkilerine dikkat çekmek amacıyla Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) değerlendirmelerine de atıfta bulundu.

DSÖ'nün yayımladığı verilere göre dünya genelinde yaklaşık 3,6 milyar insan, iklim değişikliğine karşı yüksek derecede hassas bölgelerde yaşıyor.

Örgütün projeksiyonlarına göre 2030–2050 döneminde yalnızca sıcaklık stresi, yetersiz beslenme, sıtma ve ishalli hastalıklar nedeniyle iklim değişikliğine bağlı olarak yılda yaklaşık 250 bin ek ölüm meydana gelebilir.

Bu rakam, söz konusu dört sağlık riskiyle sınırlı bir tahmin niteliği taşıyor.

Kara, iklim kaynaklı sağlık risklerinin yalnızca hastalıklar ortaya çıktıktan sonra müdahale edilerek yönetilemeyeceğine dikkat çekti.

Asıl hedefin, insanları baştan koruyacak şehirler, konutlar ve altyapı sistemleri geliştirmek olması gerektiğini vurguladı.

Bu yaklaşım, iklim politikaları ile halk sağlığı politikalarının birbirinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini gösteriyor.

Sağlık, enerji ve konut politikaları neden ayrı planlanıyor?

Kara'nın sunumunda öne çıkan konulardan biri de kamu politikalarının planlanmasında farklı sektörler arasındaki ilişkinin yeterince dikkate alınmamasıydı.

Örneğin enerji verimliliği yüksek bir konuta yapılan yatırım yalnızca elektrik tüketimini azaltmakla kalmayabilir.

Aynı yatırım, daha sağlıklı iç mekân koşulları oluşturabilir, aşırı sıcakların etkisini azaltabilir, enerji faturalarını düşürebilir ve insanların yaşam konforunu artırabilir.

Dolayısıyla bu tür yatırımların ekonomik getirileri değerlendirilirken sağlık, üretkenlik ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin de hesaba katılması önem taşıyor.

Kara'nın konuşma notlarında politika yapıcılara yönelttiği soru bu noktada dikkat çekiyor:

“Binaların, enerjinin ve sağlık hizmetlerinin insanlar üzerindeki sonuçları bu kadar yakından bağlantılıyken, neden bunları hâlâ ayrı bütçelerle değerlendiriyoruz?”

Bu soru, iklim değişikliğiyle mücadelede kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin daha bütüncül bir yaklaşım ihtiyacını ortaya koyuyor.

Akıllı altyapı yeterli mi? Yedek sistemler de korunmalı

Kara, hızlı kentleşme, iklim kaynaklı göç hareketleri ve değişen yerleşim biçimlerinin altyapı sistemleri üzerinde oluşturduğu baskılara da değindi.

Örneğin aşırı sıcaklar nedeniyle elektrik talebi artan bir şehirde geleneksel çözüm, yeni üretim ve dağıtım kapasitesi oluşturmak olabilir.

Ancak Society 5.0 yaklaşımı, enerji verimli binalar, depolama sistemleri ve akıllı teknolojiler aracılığıyla talebin daha etkin yönetilip yönetilemeyeceğinin de değerlendirilmesini öngörüyor.

Benzer şekilde ulaşım ihtiyaçlarının karşılanmasında yalnızca yeni altyapı inşa etmek yerine mevcut hizmetlerin iyileştirilmesi, dijital erişim ve esnek ulaşım seçenekleri de gündeme gelebiliyor.

Bununla birlikte Kara, verimlilik arayışının kritik yedek sistemlerin ortadan kaldırılması anlamına gelmemesi gerektiğinin altını çizdi.

Dayanıklı altyapılar için yedek kapasite, alternatif sistemler ve büyük ölçekli arızaları önleyebilecek güvenlik mekanizmaları önemini koruyor.

Bu yaklaşım, teknolojik verimlilik ile altyapı güvenilirliği arasında dengeli bir planlama yapılması gerektiğine işaret ediyor.

Gelişmekte olan ülkeler için uzun vadeli uyarı

Kara, bugün alınan altyapı kararlarının gelecek onlarca yılın karbon emisyonlarını ve toplumsal kırılganlıklarını etkileyebileceğine dikkat çekti.

Bu durum, özellikle hızlı kentleşme ve artan altyapı ihtiyaçlarıyla karşı karşıya bulunan gelişmekte olan ülkeler açısından önem taşıyor.

Yeni konutların, enerji sistemlerinin ve ulaşım ağlarının yalnızca mevcut ihtiyaçlara göre değil, gelecekteki iklim koşulları ve toplumsal gereksinimler dikkate alınarak planlanması gerekiyor.

Kara'nın sunumunda öne çıkan yaklaşım, altyapı yatırımlarının başarısının yalnızca harcanan kaynakların büyüklüğüyle değil, insanlara sunulan hizmetlerin değeri, erişilebilirliği ve dayanıklılığıyla değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Antalya'dan küresel iklim gündemine: Teknoloji insan için

COP31'in Antalya'da gerçekleştirilmesi, iklim değişikliğiyle mücadelede uluslararası

İşbirliği, sürdürülebilir kalkınma ve teknolojik dönüşüm tartışmalarını küresel gündeme taşıdı.

Dr. Yıldız Tuğba Kara'nın Habitat İnovasyonu eksenindeki sunumu ise bu tartışmalara insan yaşamını merkeze alan bir perspektif kazandırdı.

Kara'nın ele aldığı yaklaşımda iklim dayanıklılığı yalnızca daha güçlü enerji şebekeleri, daha verimli binalar veya gelişmiş dijital sistemlerle tanımlanmıyor.

Bu sistemlerin insanların sağlığını ne ölçüde koruduğu, temel hizmetlere erişimi nasıl etkilediği ve yaşam kalitesini ne kadar geliştirdiği de değerlendirmenin ayrılmaz bir parçasını oluşturuyor.

Bu bakış açısı, iklim değişikliğiyle mücadelede teknolojik inovasyon, yapısal dönüşüm ve insani gelişmenin birlikte ele alınması gerektiğine işaret ediyor.

Asıl mesele: Altyapıyı korurken insanı ne kadar koruyabiliyoruz?

İklim değişikliğiyle mücadelede karbon emisyonlarının azaltılması, enerji sistemlerinin güçlendirilmesi ve teknolojik yeniliklerin yaygınlaştırılması önemli hedefler olmaya devam ediyor.

Ancak bu hedeflerin insanların günlük yaşamına nasıl yansıdığı, iklim politikalarının başarısını değerlendirirken göz ardı edilemeyecek bir ölçüt.

İklim krizine karşı binaları, yolları ve enerji sistemlerini korumaya çalışırken, bütün bu yapıların varlık nedeni olan insanı ne kadar koruyabiliyoruz?

Antalya'daki COP31'de Dr. Yıldız Tuğba Kara'nın gündeme taşıdığı Habitat İnovasyonu yaklaşımı, iklim politikalarının yalnızca teknik sonuçlarının değil, insani etkilerinin de değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Çünkü gerçek dayanıklılık, yalnızca altyapının ayakta kalması değil; insanların değişen iklim koşullarında sağlıklı, güvenli ve insanca yaşayabilmesidir.

ANTALYA BUGÜN – ÖZEL HABER- Tahsin Babat

COP31 #SustainableInnovationForum #ClimateResilience #SustainableDevelopment #InternationalCooperation