ATATÜRKÇÜ DÜŞÜNCE

Ankara’nın Başkent Olması...

Etkinlikleri, Önemi ve Konuya İlişkin Değerlendirmelerim;

 

1. Genel konular.

        a.  Değerli dostlarım ve yüreği insan sevgisi odaklı, Atatürk sevdalısı, ülkemin yurtsever insanları sizlere bugün Yüce Önder Atatürk’ün Ankara’yı başkent yapmasının 97’nci yıldönümünü (13 Ekim 1923 ) anma amacıyla bazı bilgiler vermek ve Cumhuriyetimizin ilan edilmesinden 16 gün önce yaşanan bu coşkuyu birlikte hissetmek istiyorum. Ama ne yazık ki bu coşkuyu ülkemizde yaşayamadık.

     b. Bugün halen Anayasamızın değiştirilemeyecek ve değiştirilmesi teklif dahi edilemeyecek maddelerinden Madde.3’ te belirtildiği gibi Kurtuluş Savaşımızın ve Cumhuriyetimizin sembolü olması nedeniyle “ Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir. Bayrağı, şekli kanununda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır. Millî marşı “İstiklal Marşı”dır. Başkenti Ankara’dır ”  Görüldüğü gibi Başkentimizin de başka bir şehir olması mümkün değildir.

2.  Tarihsel Gelişmeler.

  1. İstanbul’un  6  Ekim 1923 günü İşgal kuvvetleri tarafından boşaltılmasından sonra yeni hükümet merkezinin neresi olacağı sorununu ortaya getirdi. Bunun üzerine İsmet Paşa (İnönü) yeni hükümetin başkentinin Ankara olmasını öngören önergeyi 9 Ekim 1923 günü 14 arkadaşı ile birlikte Malatya Milletvekili olarak meclise sundu. Çünkü Lozan’da İşgal devletlerinin ve batı dünyasının ihtirasları, İstanbul hükümetini tanımak istemeleri yeni kurulacak Türkiye’ye çok büyük sorunlar yaratacaktı. Özellikle hilafetin merkezi olması nedeniyle hilafetin kaldırılmasında önemli bir gerekçe olmuştur.
  2.  Teklif   edilen  Anayasa maddesi  gayet kısadır.“ Türkiye Devleti’nin  idare  merkezi Ankara’dır. “ Böylece 13 Ekim 1923 ‘te kabul edilen yasa ile Ankara, yeni devletin başkenti olmuş ve devlet merkezinin İstanbul olacağı yolundaki çekişmelere de son verilmiştir. Bu aynı zamanda milli mücadelenin başından beri uygulanan Ankara’nın İstanbul’a hakim olacağı esasının bir sonucu idi.
  3.  Ankara halkı, çok zeki ve uzak görüşlü, biraz da tüccar ruhlu idi. Atatürk’ün kişiliğinde ve gelişinde, kentlerinin hatta yurdun kurtarıcısını görmüş ve büyük insana çok büyük ve tarihi karşılama töreni yapmışlardır. Seğmenlerin “ Vatan uğrunda ölmeye geldik Paşam “ sözü Atatürk’ü Ankara halkına çok bağlamış ve Kurtuluş Savaşı’nı bu kentten güvenlik altında idare edeceğine inandırmıştır.

     ç. Birçok jeopolitikçi, Ankara’nın başkent seçilme nedenlerini, genelde askeri gereksinimlerinin savunma ve tehdit boyutunda ele alır. Oysa Atatürk’ün bu konudaki vizyonu şaşırtıcı derecede farklıdır. Atatürk “ Ben, Ankara’yı hükümet merkezi yapmakla büsbütün başka bir hedef güttüm. Türk’ün imkânsızı imkân haline getiren kudretini dünyaya bir kez daha tekrar etmek istedim. Bir gün gelecek, bu çorak tarlalar, yeşil ağaçların çevirdiği villaların arasından uzanan yeşil sahalar, asfaltlarla bezenecek… Hem bunu hepimiz göreceğiz.  O kadar yakında olacak “ demiştir. Atatürk sonuç hedefli stratejilerinin başarılarını doğal olarak halkına mal ederek, hem milletini teşvik ediyor. Hem de bürokratlara kendi vizyonundan örneklerle, onları daha stratejik düşünmeye alıştırıyordu. O günün Ankara’sını Newyork Times muhabiri şöyle anlatıyor. “ Ankara’nın evvelce sadece kedisi ve keçisi ünlüydü. Şimdi kendisi ün kazandı.”

3.    Ankara’nın başkent olmasının altında yatan önemli 6 neden bulunuyordu. Bunlar;

 a.   Ankara’ da  doğal olarak meydana gelen  Kuvvay-ı Milliye  ruhunun  Milli Mücadele’yi ateşleyen ve şekillendiren bir güç olması ve bunun Ankara’yı Milli Mücadele’de bir sembol haline getirmesi.

  1. Ankara’ nın jeopolitik, stratejik ve coğrafi konumunun uygun olması, Anadolu’nun tam Ortasında yer alması ve bu yönüyle güvenli olması, etrafının dağlarla çevrili olmasının İşgal edilmesini zorlaştırması. Boğazların askeri bakımdan tamamıyla açık ve emniyetsiz olması.
  2. Ankara’nın, Anadolu’ nun tam kalbinde olmasının yanında Batı Cephesi’ ne de  yakın olması. Batı Anadolu’dan ve İstanbul’dan gelen demir yollarının Ankara’ya kadar ulaşması, Bundan dolayı ulaşım ve haberleşme imkânının daha kolay olması.

       ç.   Ankara’nın daha önceden işgale uğramamış olması.

  1. Ankara ’nın  İstanbul ’ a  yakın  olması.  Bu  sayede  İstanbul ’ daki  gelişmeleri  daha yakından takip etme imkânına sahip olması.
  2. Son zamanlarda  bilhassa halk arasında İstanbul ’ un siyasal ve toplumsal  çevresine karşı duyulan güvensizliğin iyiden iyiye artmış olması.

       4. Sonuç olarak, günümüzde Ankara’nın başkent olması ile ilgili olarak yapılan uygulamaları izlediğimizde üzülerek de olsa aşağıdaki değerlendirmeleri yapabiliriz.

  1. Bir ülkedeki  insanların  büyük  bir  coşkuyla, gururla  ve  sevinçle  bir  şehrin  başkent 

olmasını kutlaması gerekirken özellikle Atatürk Türkiye’sinin bütün değerlerine olumsuz ve düşmanca bir bakış ile bu anma etkinliklerini yapmamak için açıkça genelgeler çıkarmayı anlamak mümkün değildir. Dünyadaki çağdaş ve modern ülkelerde bu tür kutlamalar ve anma etkinlikleri büyük bir katılım ve coşkuyla yapılmaktadır. Milli birlik ve beraberlik ancak ve ancak bu tür birleştirici etkinliklerle sağlanabilir. Biz de şu an yapılan halkımızı bölmek ve ayrıştırmaktır. Bu tür uygulamalar bizi gelecekte çok kötü bir duruma sokabilir.

  1. Diğer yandan  yakın  bir  zamana  kadar  bir ülkenin  başkentinde  olması  gereken bir çok önemli ekonomik kurum ve kuruluşları (Merkez Bankası, BDDK vb.) İstanbul’a taşıma gayretlerini görmekteyiz. Bu sonuçsuz gayretler artık nüfus açısından yaşanamayacak hale getiren İstanbul’a yapılacak en büyük kötülüktür. Aslında acilen İstanbul’u kurtaracak çalışmalar yapılmalı ve gerekli yasalar bir an önce çıkarılmalıdır
  2. Zaten  yeni  Türkiye  Cumhuriyetine  düşman  olan  devletler de  Ankara’ nın  başkent olmasını içine sindirmemişler ve büyükelçiliklerini Ankara’ya taşımamışlardı. İngiltere, Fransa ve İtalya uzun süre direnmiş ancak sonunda kabul etmek zorunda kalmışlardır. Yeni Türkiye Cumhuriyeti’nin başkentini en son tanıyan ABD. olur. Bu tavrı sizin takdirlerinize bırakıyorum.

        Ancak, bütün bu olumsuz gelişmelere rağmen Atatürk Ankara’yı çok sevmiştir. Bu nedenle bugün Ankara’nın ortasında yükselen Anıtkabir, Türkiye Cumhuriyeti’nin insanlık tarihi var oldukça, yaşamaya devam edeceğini gösteren bir semboldür. Hiç kimse bu Cumhuriyetin bekasına kastedemez. Çünkü bu millet bunu gördü ve Atatürk’ün Çağdaş uygarlık seviyesine yükselme hedefinden asla sapmadan devrimlerine sahip çıkacağımıza inancımız tamdır. Tüm dostlarıma bu duygu ve düşüncelerle selam, sevgi ve saygılarımı sunuyorum.

                                                        Tarihçi, Yazar ve E. Albay Kemal KARAKUZEY

Yayın Tarihi
14.10.2020
Bu makale 1458 kişi tarafından okunmuştur.
Bu Haber İçin Yorum Yapın
NOT: E-Mail adresiniz web sitemiz üzerinde yayınlanmayacaktır.
CAPTCHA Image
Bu makaleye ilk yorumu yazan siz olun.

Yazara Ait Diğer Makaleler

ÇOK OKUNAN

Çerez Kullanımı

Kullandığımız çerezler hakkında bilgi almak ve haklarınızı öğrenmek için Çerez Politikamıza bakabilirsiniz.

Daha Fazla

Arama Yap!