ANTALYA BUGÜN | ÖZEL DOSYA

Bir zamanlar çocuklarda miyopi tedavisi, uygun numarada gözlük yazılmasıyla sınırlıydı. Bugün ise göz hekimliği bambaşka bir döneme girdi. Artık amaç yalnızca çocuğun uzağı net görebilmesini sağlamak değil; göz küresinin uzamasını yavaşlatarak ilerleyen yıllarda ortaya çıkabilecek ciddi göz hastalıklarının önüne geçebilmek.

Bu değişimi yakından takip eden isimlerden biri de Antalya'da görev yapan Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Mehtap Abay.

Yaklaşık 36 yıllık hekimlik deneyimine sahip olan Abay, meslek yaşamının 26 yılını göz sağlığı alanındaki klinik uygulamalara, refraktif cerrahiye ve hasta yönetimine adadı. Antalya'da kurucusu olduğu tıp merkezinde uzun yıllar sağlık hizmeti sunmasının yanı sıra, sağlık kurumlarının yapılanması ve yönetimi süreçlerinde de aktif görev üstlendi.

Klinik çalışmalarını yalnızca hasta tedavisiyle sınırlı tutmayan deneyimli hekim, optik bilimleri, optik fizik, görme optiği ve cam teknolojileri üzerine yoğunlaştı; optisyenlik programlarında Optik Fizik ve Görme Optiği dersleri verdi. Bu yönüyle, klinik deneyimi optik fiziği ve güncel bilimsel gelişmelerle birleştiren yaklaşımı dikkat çekiyor.

Son dönemde sosyal medya ve mesleki platformlarda yaptığı bilimsel değerlendirmelerde ise çocukluk çağı miyopisinde dünyada hızla değişen tedavi anlayışını kamuoyuyla paylaşarak önemli bir farkındalık oluşturuyor.

"Amaç artık sadece gözlük vermek değil"

Op. Dr. Mehtap Abay'a göre göz hekimliğinde miyopiye bakış son yıllarda köklü biçimde değişti.

Eskiden tedavinin temel hedefi çocuğun uzağı net görebilmesini sağlamakken, bugün bilim dünyası "Myopia Management (Miyopi Yönetimi)" olarak adlandırılan yeni bir yaklaşımı benimsiyor.

Bu yaklaşımın temel amacı yalnızca mevcut görme kusurunu düzeltmek değil; miyopinin ilerleme hızını azaltarak gelecekte gelişebilecek retina dekolmanı, miyopik makülopati, glokom ve diğer ciddi göz hastalıklarının riskini en aza indirmek.

"Aksiyel uzunluk artık en önemli göstergelerden biri"

Abay'ın dikkat çektiği en önemli değişimlerden biri de çocukların yalnızca gözlük numarasıyla değerlendirilmemesi.

Günümüzde göz küresinin ön-arka eksendeki büyümesini gösteren aksiyel uzunluk ölçümü, miyopinin gelecekte nasıl ilerleyeceğini öngörmede kritik bir parametre olarak kabul ediliyor.

Bu nedenle yalnızca gözlük numarasındaki değişim değil; çocuğun yaşı, aile öyküsü, büyüme süreci, biyometrik ölçümleri ve yaşam alışkanlıkları birlikte değerlendirilerek kişiye özel takip programları hazırlanıyor.

Yeni nesil gözlük camları yeni bir dönemin kapısını aralıyor

Bilimsel çalışmalar, son yıllarda geliştirilen DIMS (Defocus Incorporated Multiple Segments) ve benzeri yeni nesil optik cam teknolojilerinin, klasik gözlüklerden farklı olarak yalnızca net görüş sağlamayı değil, göz küresinin uzama hızını da azaltmayı hedeflediğini ortaya koyuyor.

Op. Dr. Mehtap Abay, bu teknolojilerin uygun hastalarda miyopi progresyonunu yavaşlatabildiğini; ancak her çocuğun farklı değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Optik fizik artık tedavinin ayrılmaz bir parçası

Deneyimli hekime göre başarılı bir gözlük uygulaması yalnızca doğru reçeteyle sınırlı değil.

Vertex (verteks) mesafesi, optik merkezleme, görme ekseni (Visual Axis), bakış doğrultusu (Line of Sight), pantoskopik açı ve çerçevenin yüze oturuşu gibi birçok parametre günümüzde dijital sistemlerle birlikte değerlendiriliyor.

Özellikle yüksek numaralı gözlük kullanan bireylerde milimetre düzeyindeki farklılıkların bile görme kalitesini etkileyebileceğine dikkat çeken Abay, optik fiziğin artık klinik başarının önemli bileşenlerinden biri hâline geldiğini belirtiyor.

Retina sandığımızdan daha akıllı

Op. Dr. Mehtap Abay'ın üzerinde durduğu bir diğer konu ise retina biyolojisi.

Güncel araştırmalar, retinanın yalnızca görüntüyü algılayan pasif bir yapı olmadığını; kontrast, uzaysal frekans ve periferik odaklanma gibi optik sinyalleri değerlendirerek gözün büyüme mekanizmasında aktif rol oynadığını gösteriyor.

Bu nedenle yeni nesil miyopi kontrol teknolojileri de merkezi net görüşü korurken retina çevresindeki optik uyarıları değiştirerek gözün uzama sürecini biyolojik düzeyde etkilemeyi hedefliyor.

Mevcut bilimsel veriler ise bu teknolojilerin renk algısını veya gece görüşünü klinik olarak anlamlı düzeyde bozduğunu gösteren güçlü kanıtlar ortaya koymuyor.

Bilimsel yaklaşımın önemi

Op. Dr. Mehtap Abay'ın değerlendirmelerinde dikkat çeken bir diğer nokta ise göz hekimliğinde uygulamaların yalnızca alışkanlıklara değil, güncel bilimsel verilere dayanması gerektiği vurgusu.

Uluslararası literatürü düzenli olarak takip ettiğini belirten Abay, klinik deneyim ile bilimsel kanıtın birlikte değerlendirilmesinin özellikle çocukluk çağı miyopisinde daha doğru tedavi kararları alınmasına katkı sağlayacağını ifade ediyor.

En büyük görev ailelere düşüyor

Uzmanlara göre çocukların düzenli göz muayenesinden geçirilmesi, açık havada daha fazla zaman geçirmelerinin teşvik edilmesi, uzun süreli ekran kullanımının sınırlandırılması ve okul öncesi dönemde ilk kapsamlı göz muayenesinin ihmal edilmemesi büyük önem taşıyor.

Erken tanı, doğru takip ve kişiye özel tedavi planlaması sayesinde yalnızca bugünkü görme kalitesinin değil, çocukların gelecekteki göz sağlığının da korunabileceği belirtiliyor.

Sonuç: Bilim geleceğe odaklanıyor

Çocuklarda miyopi artık yalnızca bir gözlük problemi olarak görülmüyor. Bilim dünyası; optik fizik, retina biyolojisi, yapay zekâ destekli ölçüm sistemleri ve kişiye özel tedavi yaklaşımlarıyla yeni bir dönemin kapısını aralıyor.

Op. Dr. Mehtap Abay'a göre bu süreçte en önemli unsur, erken tanı, düzenli takip ve ailelerin bilinçli yaklaşımı. Çünkü bugün göz küresinde meydana gelen birkaç milimetrelik değişim, çocukların gelecekteki görme sağlığını belirleyebiliyor.

Editör Notu:

Bu haber, Op. Dr. Mehtap Abay'ın kamuoyuyla paylaştığı bilimsel değerlendirmeler ile uluslararası göz sağlığı literatüründe yer alan güncel çalışmalar esas alınarak hazırlanmıştır. Haberin amacı, çocukluk çağı miyopisine ilişkin bilimsel gelişmeleri kamuoyuna anlaşılır ve güvenilir bir dille aktarmaktır.

Haber :Tahsin Babat