TBB ve KVKK'dan Avukatlara Kritik Rehber: Kişisel Veride Sınırlar Yeniden Çiziliyor

Mesleki faaliyetlerde kişisel verilerin işlenmesinden veri güvenliğine, yurt dışına aktarımdan üretken yapay zekâ kullanımına kadar birçok başlık ilk kez kapsamlı bir uygulama rehberinde bir araya getirildi. Son dönemde kişisel verilerin hukuka aykırı elde edilmesi ve kullanılması iddialarıyla gündeme gelen soruşturmaların ardından yayımlanan rehber, avukatlık mesleğinde veri güvenliğinin sınırlarını yeniden gündemin merkezine taşıdı.

ANTALYA BUGÜN – ÖZEL HABER- Tahsin Babat

Avukatların mesleki faaliyetleri sırasında karşılaştıkları kişisel veri sorunlarına ilişkin önemli bir adım atıldı.

Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) ile Türkiye Barolar Birliği (TBB) iş birliğinde hazırlanan “Avukatların Mesleki Faaliyetlerinde Kişisel Verilerin Korunmasına İlişkin Uygulama Rehberi”, 22 Eylül 2026 tarihinde Ankara'da düzenlenen programla tanıtıldı.

KVKK Başkanı Prof. Dr. Faruk Bilir ile TBB Başkanı Av. R. Erinç Sağkan'ın açılış konuşmalarını yaptığı programda, rehberin kapsamı, avukatlık mesleği açısından getirdiği iyi uygulama örnekleri ve kişisel verilerin korunmasında yaşanan güncel sorunlar ele alındı.

AVUKATLIK FAALİYETİNİN HEMEN HER AŞAMASINI İLGİLENDİRİYOR

Yeni rehber yalnızca avukatların değil; tevkil edilen avukatların, avukat çalışanlarının ve ilgili kişilerin 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki konumlarını da ele alıyor.

Rehberde avukatların mesleki faaliyetleri sırasında gerçekleştirdikleri kişisel veri işleme faaliyetlerinin hukuki dayanaklarından verilerin işlenme şartlarına kadar geniş bir çerçeve çiziliyor.

Kişisel verilerin yurt içinde ve yurt dışına aktarılması, veri sorumlusunun yükümlülükleri, veri güvenliği, genel ilkeler ve üretken yapay zekâ araçlarının kullanılması rehberin öne çıkan başlıkları arasında bulunuyor.

Kanunun uygulanması sırasında ortaya çıkan sorunlara yönelik çözüm önerileri ve iyi uygulama örnekleri de rehberde avukatların kullanımına sunuluyor.

YAPAY ZEKÂ KULLANIMI DA REHBERDE

Rehberin dikkat çeken bölümlerinden biri ise avukatlık faaliyetlerinde giderek yaygınlaşan üretken yapay zekâ araçlarının kullanımı oldu.

Dava ve soruşturma dosyaları; kimlik, iletişim, sağlık, mali durum, aile hayatı ve kimi zaman özel nitelikli kişisel veriler dahil son derece hassas bilgiler içerebiliyor.

Bu nedenle üretken yapay zekâ araçlarının mesleki faaliyetlerde kullanılması da kişisel verilerin korunması ve veri güvenliği açısından rehberde ayrıca ele alındı.

Böylece yapay zekâ kullanımı, avukatlık mesleğinde yalnızca teknolojik verimlilik konusu olmaktan çıkarılarak kişisel verilerin korunması bakımından da değerlendirilen güncel başlıklardan biri haline geldi.

REHBERİN ZAMANLAMASI DİKKAT ÇEKTİ

Yeni rehberin yayımlanması, kişisel verilerin hukuka aykırı biçimde elde edilmesi ve kullanılması iddialarının Türkiye'nin gündeminde yoğun biçimde tartışıldığı bir döneme rastladı.

Eylül ayında kamuoyuna yansıyan soruşturmalarda, vatandaşlara ait kişisel verilerin yasa dışı sorgulama sistemlerinden temin edildiği ve bazı verilerin hukuka aykırı amaçlarla kullanıldığı yönünde ciddi iddialar gündeme geldi.

4 Eylül'de kamuoyuna açıklanan soruşturma kapsamında 31 avukat hakkında gözaltı kararı verildiği, 39 farklı avukatlık bürosunda arama ve el koyma işlemleri gerçekleştirildiği açıklanmıştı.

Soruşturma makamlarının açıklamalarında, bazı hukuk bürolarının yasa dışı sorgulama sistemlerini kullandığı ve hukuki ilişkisi bulunmayan kişilerin kişisel bilgilerinin sorgulandığı yönünde bulgulara ulaşıldığı belirtilmişti.

Soruşturmanın devam ettiği ve söz konusu iddiaların kesinleşmiş yargı kararı niteliğinde olmadığı özellikle önem taşıyor.

TRAFİK KAZASI MAĞDURLARININ VERİLERİ DE SORUŞTURMA KONUSU OLDU

21 Eylül'de kamuoyuna açıklanan bir başka soruşturma ise trafik kazası geçiren vatandaşların kişisel verilerinin hukuka aykırı biçimde temin edilerek bazı hukuk büroları ve hasar danışmanlık şirketlerine aktarıldığı iddialarını gündeme taşıdı.

Soruşturma kapsamında açıklanan bilgilere göre 825 kişi hakkında işlem başlatılırken İstanbul, Ankara, Sakarya ve Gaziantep'te 6 avukatlık ofisi ile 20 şirkette operasyon gerçekleştirildi.

Soruşturma makamlarının açıklamalarında, ısrarlı aramalar ve yanıltıcı beyanlarla 253 bin kişiden vekâletname alındığı ve 15,6 milyar liralık haksız kazanç elde edildiği yönünde tespitlere ulaşıldığı bildirildi.

Bu rakam ve isnatlar da devam eden soruşturma kapsamında açıklanan bulgular olup, kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri niteliğinde değil.

KVKK DAHA ÖNCE KAZA MAĞDURLARI İÇİN UYARMIŞTI

Kişisel Verileri Koruma Kurulu da 20 Mayıs 2026 tarihli ve 2026/1095 sayılı İlke Kararı ile kaza mağdurlarına ait kişisel verilerin işlenmesine ilişkin önemli uyarılarda bulunmuştu.

Kuruma ulaşan ihbar ve şikâyetlerde; “hasar danışmanlığı”, “sigorta takip merkezi” ve benzeri isimlerle faaliyet gösteren kuruluşların temsilcileri, avukatlar veya kendisini avukat olarak tanıtan kişiler tarafından vatandaşların istekleri dışında arandıkları belirtilmişti.

Kurul, kişisel verilere erişim konusunda asgari yetki prensibi, rol tabanlı erişim kontrolleri ve log/takip mekanizmaları gibi teknik ve idari tedbirlerin önemine dikkat çekmişti.

SAĞKAN: “GERİLİM DEĞİL, DENGE”

TBB Başkanı Av. R. Erinç Sağkan ise rehberin tanıtımında kişisel verilerin korunması hakkı ile savunma hakkı arasındaki hassas dengeye dikkat çekti.

Sağkan, iki hak arasındaki ilişkinin bir “gerilim” değil, “denge” olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Avukatların kişisel verilerin korunmasına karşı olmadıklarını vurgulayan Sağkan, diğer taraftan kişisel verilerin korunmasına ilişkin düzenlemelerin avukatların hukuka uygun bilgi ve belgeye erişiminin önünde engel olarak kullanılmasının da ciddi sorunlara neden olduğunu ifade etti.

Sağkan ayrıca Avukatlık Kanunu'nun 36'ncı maddesinde 1969 yılından bu yana avukatların meslekleri dolayısıyla öğrendikleri bilgileri açıklamalarının yasaklandığını hatırlatarak meslek sırrının avukatlık açısından yeni bir kavram olmadığına işaret etti.

AVUKATLIK KANUNU'NUN 2. MADDESİNE VURGU

TBB Başkanı Sağkan'ın üzerinde durduğu başlıklardan biri de avukatların bilgi ve belgeye erişimi oldu.

Avukatlık Kanunu'nun 2'nci maddesinde avukatların görevlerini yerine getirirken ihtiyaç duydukları bilgi ve belgelere erişimine ilişkin düzenlemeler bulunduğunu hatırlatan Sağkan, KVKK hükümlerinin bazı kurumlar tarafından bu erişimi engelleyen bir gerekçe olarak kullanılmasını eleştirdi.

Yeni rehber böylece iki temel alanı aynı çerçevede buluşturuyor:

Vatandaşın kişisel verilerinin korunması ve avukatın savunma görevini yerine getirebilmesi için hukuka uygun bilgiye erişebilmesi.

MESLEK SIRRI VE VERİ GÜVENLİĞİ ÖN PLANDA

Avukatlık mesleğinde kişisel verilerin korunmasının ayrı bir önem taşımasının temelinde ise avukat-müvekkil ilişkisi bulunuyor.

Bir avukatın dosyasında yalnızca isim, adres veya telefon numarası bulunmuyor.

Sağlık bilgileri, ekonomik durum, aile ilişkileri, ceza soruşturmaları, ticari sırlar, iletişim kayıtları ve kişinin özel hayatına ilişkin çok sayıda hassas bilgi avukatlık faaliyeti kapsamında işlenebiliyor.

Bu nedenle verilerin hangi hukuki sebeple elde edildiği, hangi amaçla işlendiği, kimlerin erişimine açık olduğu, ne kadar süre saklandığı ve gerektiğinde nasıl imha edildiği kişisel veri güvenliğinin temel başlıkları arasında bulunuyor.

TBB VE KVKK'DAN MESLEKİ UYGULAMAYA YOL HARİTASI

TBB ile KVKK'nın ortak çalışması sonucunda ortaya çıkan yeni rehber, avukatlık mesleğinde kişisel verilerin korunmasını yalnızca teorik bir hukuk tartışması olarak değil, günlük mesleki uygulamanın bir parçası olarak ele alıyor.

Rehber; avukatların, hukuk bürolarının ve çalışanlarının kişisel veri işleme süreçlerini gözden geçirmeleri, veri güvenliği tedbirlerini değerlendirmeleri ve özellikle yeni teknolojilerin kullanımında ortaya çıkabilecek riskleri dikkate almaları açısından kapsamlı bir başvuru kaynağı niteliği taşıyor.

Son dönemde kamuoyuna yansıyan kişisel veri soruşturmaları ise bu başlığın yalnızca teknik bir mevzuat meselesi olmadığını bir kez daha ortaya koyuyor.

Yeni rehberle birlikte avukatlık mesleğinde kişisel verilerin hangi hukuki temelde işleneceği, nasıl korunacağı ve teknolojinin sunduğu imkânların hangi sınırlar içerisinde kullanılacağı daha görünür bir tartışma alanına taşınmış durumda.

Yayımlanan rehberlere ulaşmak için:

TBB'nin rehber tanıtım açıklaması
KVKK'nın yeni uygulama rehberi duyurusu